บทความ

รู้จัก ดิน สิ่งที่ขาดไม่ได้ในการเพาะปลูก

รูปภาพ
 ดิน(Soil) เชื่อว่าทุกคนรู้จักกันดีอยู่แล้ว ดินเป็นทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญต่อมนุษย์ เป็นปัจจัยหลักที่ทำให้มนุษย์สามารถดำเนินชีวิตอยู่ได้ มนุษย์ใช้ดินเพื่อการดำรงชีพ ไม่ว่าจะเป็นใช้สำหรับปลูกพืช ผัก เพื่อนำมาประกอบเป็นอาหาร ปลูกสร้างที่อยู่อาศัย ปลูกพืชที่สามารถแปรรูปเป็นเครื่องนุ่งห่ม เลี้ยงสัตว์ ปลูกยารักษาโรค หรือเรียกว่าใช้เป็นแหล่งที่มาของปัจจัยสี่ในการดำเนินชีวิตของมนุษย์นั่นเอง นอกจากมนุษย์แล้วสัตว์เองก็เช่นเดียวกัน ใช้ดินเป็นแหล่งอาหาร เป็นแหล่งที่อยู่อาศัย และดินยังสามารถนำมาเป็นส่วนเป็นส่วนประกอบหรือวัสดุในการก่อสร้างบ้าน ถนน อาคารต่าง ๆ ได้อีกด้วย ดินคืออะไร สำนักสำรวจดินและวางแผนการใช้ที่ดิน กรมพัฒนาที่ดิน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้ให้คำนิยามของดินไว้ว่า “ดิน คือ วัตถุดิบตามธรรมชาติที่เกิดขึ้นจากผลของการผุพังสลายของหินและแร่ ต่างๆ ผสมคลุกเคล้ารวมกับอินทรียวัตถุหรืออินทรียสาร ที่ได้มาจากการสลายของซากพืชและสัตว์ จนเป็นเนื้อเดียวกัน มีลักษณะร่วนไม่เกาะกันแข็งเป็นหิน เกิดขึ้นปกคลุมพื้นผิวโลกอยู่เป็นชั้นบาง ๆ และเป็นที่ยึดเหนี่ยวในการเจริญเติบโตของพืช” โดยดินมีลักษณะแตกต่างกั...

อย่าใส่ปุ๋ยมากเกินความต้องการของพืช

รูปภาพ
 อย่าใส่ปุ๋ยมากเกินความต้องการของพืช เพราะพืชไม่ได้ต้องการปุ๋ยมากขนาดนั้น อ่านและทำความเข้าใจก่อนที่พืชของคุณจะยืนต้นตาย ให้ลองนึกถึงต้นไม้ในธรรมชาติไม่มีใครใส่ปุ๋ยเลยยังอยู่รอดได้หลายล้านปีเพราะที่จริงพืชใช้ธาตุอาหารอย่างพอดี เมื่อเราให้ปุ๋ยอย่างสมดุล พืชก็แข็งแรงลองนึกเปรียบเทียบกับเด็กหนึ่งคนก็ได้หากเราให้กินมากขึ้น 2 เท่า  ก็ไม่สามารถทำให้โตเท่ากับเด็ก 10 ขวบ ในเวลาแค่ 5 ปีเช่นกันกับต้นไม้และพืชครับเด็กที่ได้รับสารอาหารอย่างเพียงพอครบ 5 หมู่จะสามารถเติบโตตามพัฒนาการได้อย่างสมบูรณ์ แข็งแรง ฉลาด สดใสเช่นเดียวกับพืชที่ได้รับธาตุอาหารอย่างพอดีครับถ้าคุณให้ปุ๋ยมากเกินความต้องการของพืชโดยให้มานานช่วงระยะเวลาหนึ่งสิ่งที่จะตามมาก็คือ 1.ปุ๋ยที่เหลือตกค้าง พืชดูดซึมเกินกว่าความต้องการแล้วตกค้างอยู่ในเนื้อเยื่อ ทำให้ไปดึงดูดแมลงมาช่วยกินธรรมชาติจะพยายามกลับสู่จุดสมดุลเสมอตรงไหนที่มีแร่ธาตุมีอาหารมากก็จะมีสิ่งมีชีวิตหลายชนิดเข้ามาปัญหาแมลงกัดกินใบและเกิดหนอนจึงมากกว่าเดิม 2.ปุ๋ยที่มากเกินไปที่ดูดซึมตกค้างในเนื้อเยื่อกลายเป็นอาหารของเชื้อราเมื่อปุ๋ยมากก็จะทำให้พืชอ่อนแอ เมื่อแมลงกัดกิน...

รู้ไว้ไม่ไร้สาระ! สาเหตุที่พืชใบไม่เขียว ไม่ได้เกิดจาก ไนโตรเจน (N) อย่างเดียว

รูปภาพ
 เพราะอาการต้นไม้ #ใบเหลือง #ใบไหม้ #ใบเหลืองร่วง เกิดได้จากหลายสาเหตุ และมีการแสดงอาการที่แตกต่างกันออกมาตามใบ ลำต้น หรือส่วนต่าง ๆ สิ่งสำคัญที่พี่น้องต้องรู้ให้ได้คือ ต้นไม้ที่แสดงอาการใบเหลืองมีสาเหตุมาจากอะไร เพื่อให้พี่น้องได้รู้ถึงสาเหตุ และแก้ไขปัญหาได้ตรงจุด น้องปุ๋ยขยันจะพาพี่ ๆ ไปล้วงลึกถึงสาเหตุ พร้อมวิธีแก้ไข อาการพืชใบไม่เขียวกันครับ ถ้าพร้อมแล้วตามมาดูกันเลย!! #สาเหตุที่พืชใบไม่เขียว เกิดจากอะไรได้บ้าง? 1.ต้นไม้ใบเหลืองเพราะให้น้ำมากเกินไป หากไม่มีเวลาจนละเลยการรดน้ำต้นไม้ไปเลยก็ไม่ดี หรือถ้าใส่ใจในการรดน้ำมากจนเกินไป ก็ไม่ดีกับพืชด้วยเช่นเดียวกัน เพราะการรดน้ำมากจนเกินไปทำให้พืชรากเน่า แสดงอาการใบเหลืองได้ วิธีการแก้ต้นไม้ใบเหลืองจาก เรื่องการให้น้ำ หากไม่ต้องการให้เกิดปัญหาต้นไม้ใบเหลือง พี่น้องควรจะทำการศึกษาลักษณะการให้น้ำที่เหมาะสมกับสายพันธุ์ของต้นไม้ที่กำลังปลูกอยู่ก่อน เพื่อจะได้ทราบว่าควรให้น้ำในปริมาณเท่าไหร่ในแต่ละวัน จะได้ไม่ให้มากเกินไปหรือน้อยเกินไปจนทำให้เกิดปัญหาตามมา 2.สาเหตุจากฝนตกหนักต่อเนื่อง หากเกิดฝนตกอย่างหนักและต่อเนื่อง และเกิดน้ำท่วมขังที่โคน...

เปลี่ยนความเข้าใจ รดน้ำแบบไหนให้ผักเติบโต

รูปภาพ
สำหรับนักปลูกผักที่อยู่ในเมือง ‘น้ำ’ เป็นปัจจัยที่ดูเหมือนไม่น่ากังวลใจมากในการปลุกผัก เนื่องจากในเขตเมืองมีระบบน้ำประปาที่ดีและทั่วถึง และคนส่วนใหญ่น่าจะรู้หลักการง่ายๆ ของการรดน้ำพืชผักอยู่แล้ว นั่นคือ รดน้ำพืชผัก 2 ครั้งต่อวัน คือเช้าและเย็น แต่อย่างไรก็ตาม ยังมีเคล็ด(ไม่)ลับที่ควรรู้ เพื่อทำให้พืชผักเจริญเติบโต ได้ผลผลิตที่น่าพอใจอีกมากมายกว่านั้น และเราขอรวบรวมมาเป็นลิสต์สำหรับทำความเข้าใจให้ง่ายขึ้น น้ำ มีความจำเป็นในการเจริญเติบโตของพืชผัก เนื่องจากน้ำทำหน้าที่ในการละลายธาตุอาหารในดิน จากนั้นรากพืชจะดูดสารอาหารนั้นมาใช้ในการเจริญเติบโต ดังนั้นสรุปได้ว่า ‘น้ำไม่เพียงพอ ผักไม่เติบโต’ ที่เรารดน้ำช่วงเช้าและเย็น ก็เนื่องจาก ในช่วงเช้า น้ำจะทำหน้าที่เป็นสารละลายธาตุอาหารให้แก่พืชผัก ส่วนในตอนเย็น น้ำจะช่วยลดอุณหภูมิให้แก่พืชผัก ก่อนเราจะทำการรดน้ำพืชผัก เราควรสังเกตพื้นดินในบริเวณที่ทำการปลูกผักเสียก่อน หากบริเวณนั้นมีความชื้นเพียงพอแล้ว โดยเฉพาะช่วงฤดูฝน เราไม่จำเป็นต้องรดน้ำเพิ่มเติม เพราะถ้าหากผักได้รับน้ำมากเกินไป อาจส่งผลให้ผักเน่าเสียหาย เจริญเติบโตได้ไม่ดีนัก ในทางกลับกัน หากใ...

ใช้ “น้ำฝนรดน้ำ” ดีกว่าใช้ “น้ำประปา” จริงหรือไม่?

รูปภาพ
 ถามว่า ใช้ “น้ำฝนรดน้ำ” ดีกว่าใช้ “น้ำประปา” จริงหรือไม่? คำตอบก็คือ “จริงคะ” ถ้าเรากรองน้ำฝนเก็บไว้ เพื่อใช้รดน้ำ จะทำให้ต้นไม้งอกงามได้ดีกว่า การใช้น้ำประปารดน้ำ สังเกตุง่ายๆ หลังฝนตกต้นไม้จะดูชุ่มฉ่ำ ข้ามไปหนึ่งวันดูโตพรวดทันตาเลย เราลองไปดูเหตุผลกันดีกว่า ว่าทำไม ใช้ “น้ำฝนรดน้ำ” จึงดีกว่าใช้ “น้ำประปา” ใช้ น้ำฝนรดน้ำ ดีกว่าใช้น้ำประปา จริงหรือไม่ ขอเริ่มอธิบายจาก ธาตุไนโตรเจน (N) คือธาตุหลักที่สำคัญสำหรับพืช ทำหน้าที่ทั้งการสร้าง ซ่อมแซม และการสังเคราะห์แสง ซึ่งเป็นปัจจัยหลักสำหรับการเจริญเติบโตทางกิ่งและใบของต้นพืช ต่อมาแล้วแหล่งของไนโตรเจน (N) อยู่ไหนล่ะ คำตอบคือ ในอากาศนี่แหล่ะ ในอากาศมีไนโตรเจนมากมายเลย แต่พืชไม่สามารถนำไปใช้เองได้ ยกเว้นตอนที่ ฝนตกแล้วดูดซับพาเอาไนโตรเจน (N) ในอากาศลงมาด้วยนั่นเอง จึงอย่าแปลกใจเวลาหลังฝนตก ต้นไม้ของเราจะดูเติบโตได้ไว บางครั้งที่เรานำพืชพันธุ์ต่างๆ มาเพาะเมล็ด หรือพึ่งย้ายต้นมาลงดิน รดน้ำปกติทุกวัน กิ่ง  ก้าน หน่อ ก็ยังไม่แทงออกมากนัก แต่พอเวลาฝนตกเท่านั้น วันสองวันต้นไม้เรากลับโตเร็วทันตาเลยทีเดียว เพราะฉะนั้น หน้าฝนแบบนี้อย่าให้เสี...

ธาตุอาหาร…ตัวไหนสำคัญ หรือจำเป็นทั้งหมด

รูปภาพ
วันนี้เราจะมาทำความเข้าใจหลักสำคัญของธาตุอาหารที่มีผลต่อการ เจริญเติบโตของพืช แน่นอนว่าธาตุอาหารทุกตัวล้วนมีความสำคัญไม่แพ้กันเลย ธาตุอาหารสามารถจำแนกออก เป็น 4 กลุ่มดังนี้ คาร์บอน( C ) ไฮโดรเจน(H) และออกซิเจน(O) เป็นส่วนประกอบประมาณ 94-99.5% ของน้ำหนักสดของพืช และพืชได้รับจากอากาศและน้ำ ไนโตรเจน(N) ฟอสฟอรัส§ และโปแตสเซียม(K) มักเรียกธาตุอาหารหลักหรือปุ๋ย เพราะพืชต้องการใช้มาก และดินมักจะขาดธาตุเหล่านี้ จึงมักใช้เป็นปุ๋ยสำหรับพืชในไร่นาทั่วไป แคลเซียม(Ca) แมกนีเซียม(Mg) และกำมะถัน(S) เรียกว่าธาตุรอง เพราะพืชต้องการใช้มากรองจาก N, P, K เหล็ก(Fe) แมงการนีส(Mn) สังกะสี(Zn) ทองดอง(Cu) โบรอน(B) โมลิบดีนัม(Mo) พืชต้องการในปริมาณน้อยมากแต่ก็ขาดไม่ได้ จึงเรียกกลุ่มนี้ว่า จุลธาตุ กลุ่มจุลธาตุมักขาดในดินทราย, ดินมี pH สูง หรือมีอินทรีย์วัตถุมาก กลุ่มธาตุอาหารหลัก N, P มักขาดในดินทั่วไป K มีมากยกเว้นในดินทราย จะเห็นได้ว่าธาตุอาหารเหล่านี้เป็นสิ่งที่ช่วยให้พืชเจริญเติบโต ดียิ่งขึ้น พืชต้องการเพื่อการเจริญเติบโตและดำรงอยู่ ได้อย่างสมบูรณ์ตามปกติ ธาตุอาหารแต่ละตัวจำเป็นต่อการเจริญเติบโต แต่ธาตุที่พื...

สิ่งมีชีวิตในดิน

รูปภาพ
 สิ่งมีชีวิตในดินประกอบด้วย พืช และสัตว์ มีทั้งทมองเห็นด้วยตาเปล่า และต้องใช้กล้องจุลทรรศน์ บางชนิดมีประโยชน์ในการช่วยย่อยสลายของินทรีย์วัตถุต่างๆ หรือช่วยในการปลดปล่อยธาตุอาหารพืชให้พืชสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ และมีบางพวกที่สามารถตรึงไนโตรเจนจากอากาศได้ บางชนิดอาจเป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิต และพืชได้ ความหลากหลายทางชีวภาพของสัตว์ในดินจำเป็นต้องได้รับการศึกษา เพราะสัตว์ในดินมีความสำคัญต่อระบบนิเวศเนื่องจากเป็นผู้ย่อยสลาย และเพื่อเป็นการสงวนรักษาพันธุ์พืชและสัตว์ สัตว์ในดินที่มีปริมาณและความหลากหลายทางชีวภาพมากที่สดคือ สัตว์ที่มีข้อปล้อง เช่น ด้วง ปัจจุบัน การวิจัยเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตในดินมีน้อยกว่างานวิจัยอื่นๆ เนื่องจากเป็นงานที่ยุ่งยากซับซ้อน สิ่งมีชีวิตในดินที่ได้รับการศึกษามากที่สุดในขณะนี้คือ ปลวก มด และไมโครไรซ่า ซึ่งเป็นสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง และจุลินทรีย์ในดินที่สำคัญ ประเทศไทยสัตว์ในดินที่ได้รับการศึกษามากที่สุด คือ มด ในขณะที่สิ่งมีชีวิตในดินกลุ่มอื่นๆ เช่น ด้วง ไส้เดือนฝอย ไร หรือ ราในดินได้รับการศึกษาน้อยทั้งที่น่าจะได้รับการศึกษามากที่สุด เนื่องจากมีความหลากหลายของสิ่งม...